Marzenie Geografa
Położenie geograficzne, rzeźba terenuJaworzno położone jest w południowej Polsce, w środkowo-wschodniej części województwa śląskiego, na styku z Małopolską. Obszar administracyjny miasta wynosi 152,59 km², co plasuje je w czołówce najrozleglejszych miast w kraju. Zamieszkiwane jest przez blisko 88 tys. mieszkańców, co stanowi około 0,23% ludności Polski.
Punkt centralny miasta (Rynek Główny) wyznaczają współrzędne:
-
50° 12′ 16″ szerokości geograficznej północnej
-
19° 16′ 29″ długości geograficznej wschodniej
Oznacza to, że Jaworzno jest oddalone o około 5580 km na północ od równika i o 4422 km na południe od bieguna północnego.
Szerokość geograficzna sprawia, że występuje tu wyraźna różnica w długości dnia:
-
Najdłuższy dzień (przesilenie letnie) trwa 16 godzin i 20 minut.
-
Najkrótszy dzień (przesilenie zimowe) trwa 7 godzin i 56 minut.
Długość geograficzna wpływa na różnicę między czasem miejscowym (słonecznym) a urzędowym. Średnie południe słoneczne w Jaworznie następuje:
-
W zimie: o 17 minut wcześniej niż południe na zegarku.
-
W lecie: o 43 minuty później (ze względu na zmianę czasu na letni).
W linii prostej z Jaworzna do Krakowa mamy 48 km, do Warszawy – 245 km, do Gniezna – 275 km, nad Bałtyk (do Gdańska) – 485 km, do Cieszyna – 70 km, do Krościenka – 235 km, do Zgorzelca – 285 km, do Gołdapi – 495 km, a do Świnoujścia – ok. 530 km. Oczywiście drogą samochodową zawsze jest dalej, ale zawsze możemy polecieć np. balonem!
Jaworzno leży na Wyżynie Śląskiej, na wysokości od 232 do 354,5 m n.p.m. Teren miasta charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą – dominują tu pagóry i podłużne garby o stromych stokach (zbudowane z utworów triasowych) oraz płaskie piaszczyste równiny.
Najwyższym punktem jest Góra Przygoń w Ciężkowicach (354,5 m n.p.m.). Najniższy punkt znajduje się w rejonie ujścia Kanału Matylda do rzeki Przemszy. Miasto szczyci się aż 14 wzgórzami, wśród których najważniejsze to:
-
Góra Przygoń (354,5 m), Grodzisko (346 m), Góra Chrzanowska (333 m), Góra Łazy (333 m), Góra Wielkanoc (331 m), Sodowa Góra (327 m) oraz Pańska Góra (326 m).
bibliografia