Rys historyczny:

W 1820 w Niedzieliskach powstała huta cynku "Józefina".
W latach 1844-1847 wybudowano tu kolonię robotniczą przy hucie cynku. Kolonia ta jako wyróżniająca się, zwarte skupisko domów, dzisiaj nie istnieje i być może, że nieliczne jej budynki pozostały do dzisiaj. Zachowane plany budowlane tej kolonii pozwalają wyrobić sobie wyobrażenie o jej wyglądzie. Składała się ona z domków parterowych, murowanych; mieszkanie zaś składało się z izby, komory, sieni i stajni. Schematy tych planów wskazują, że późniejsze budownictwo indywidualne domów robotniczych dosyć powszechnie wzorowało się na tego rodzaju koloniach. Umieszczenie stajni w budynku mieszkalnym uwzględniało potrzeby robotników, którzy jeszcze nie zerwali z rolnictwem. Najstarsze zachowane budynki mieszkalne zbudowane są z cegły, podczas gdy należące do zagrody budynki gospodarcze wraz z murowanym ogrodzeniem - z miejscowego wapienia triasowego. Podobne formy starego budownictwa wiejskiego spotyka się na niektórych obszarach Francji np. w Normandii czy Bretanii.

---

W 1862 w Niedzieliskach powstały Zakłady Bieli Cynkowej, jako własność wrocławskich przemysłowców von Loebbecke'ów. Zakłady istniały do 1939 r.
W 1922 elektrownia kopalni "Piłsudski" rozpoczęła dostawę energii dla fabryki bieli cynkowej w Niedzieliskach.

---

Kopalnia Jan Kanty została założona w 1920 roku i była pierwszą dużą inwestycją spółki Jaworznickie Komunalne Kopalnie Węgla S A. Jej uruchomienie nastąpiło w 1921 roku. Główny szyb Artur umieszczono na polu górniczym Barbara. Miał umożliwić eksploatację dwóch pokładów - Niedzieliska I i Niedzieliska II. Jednocześnie wybudowana została sortownia węgla i pozostałe urządzenia, niezbędne na powierzchni zakładu. Wraz z budową kopalni rozpoczęto budowę linii kolejowej ,łączącej ją ze stacją w Szczakowej (została uruchomiona w 1921 roku). W 1923 roku, oprócz eksploatacji kopalni głębinowej, eksploatowano odkrywkę Stanisław na tzw. wychodni pokładu o tej samej nazwie.
W październiku 1925 roku do kopalni Jan Kanty przyłączono kopalnię Leopold, która wcześniej przeżywała poważny kryzys i w tym czasie nie prowadziła eksploatacji.
Okres okupacji to zmiana nazwy na Dasch Grube i podporządkowanie niemieckiej spółce EVO. Okupant nastawiony był na maksymalną eksploatację - zmuszał do wysiłku górników oraz wykorzystywał więźniów obozu i jeńców wojennych.
Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, zakład wydobywał ok. 100 tys. ton w skali roku, a jego przyszłość była niepewna. W 1947 roku kopalnia Jan Kanty została połączona z kopalniami Kościuszko i Piłsudski - do 1954 roku funkcjonowała w ramach kopalni Jaworzno.
W 1953 roku, zmieniono jej nazwę na Komuna Paryska, obowiązywała aż do 1989 roku, kiedy to przywrócono nazwę Jan Kanty. W 1954 roku rozpoczęła ponownie samodzielną działalność.
Lata pięćdziesiąte to głównie inwestycje udostępniające pokłady węgla, które zalegały płytko pod ziemią. Wtedy zostały uruchomione odkrywki Jęzor I i Jerzy oraz upadowe: Jerzy Jan, Karol, Danuta, Feliks i Ludwik.
W latach sześćdziesiątych nadal rozwijało się wydobycie złóż zalegających płytko pod powierzchnią ziemi. W tym czasie eksploatowane były odkrywki: Jerzy, Jęzor V, Marian V, Artur, Jerzy II, Zygmunt oraz upadowe: Jerzy, Jęzor V, Zdzicha, Jan, Karol, Marian, Jęzor VI, Jęzor II, Misiury, Marian V, Jerzy II i Zygmunt.
W 1967 roku został oddany do użytku szyb wydobywczy Krasicki.
W latach siedemdziesiątych prowadzono eksploatację w kopalni głębinowej oraz w upadowych Jęzor VI i Brzęczkowice. Ten okres przyniósł wiele inwestycji na powierzchni. W latach 1970 - 1975 powstały obiekty przeróbki mechanicznej węgla. W 1973 roku oddano do użytku szyb Witold, którym można było wywieźć w ciągu doby 720 ton urobku. Od 1975 roku wydobywano rocznie ponad 2 mln ton, a w 1979 roku aż 2,5 mln ton węgla. Zatrudniano wtedy 4 tys.100 - 4 tys.300 osób.
W 1992 roku oddano do użytku nową płuczkę węgla (145 mld złotych), a w 1993 roku zakład odsiarczania węgla (270 mld złotych).
Transformacja ustrojowa i ograniczenie dotowania węgla przez państwo pociągły za sobą oszczędności i restrukturyzację sektora górniczego. Nierentowne kopalnie zostały zamknięte w tym także KWK "Kanty". Obecnie tereny po byłej kopalni częściowo przeszły w posiadanie gminy, reszta jest w stanie likwidacji.

---

Początków parafii pod wezwaniem św. Jana Kantego należy szukać pod koniec lat 40 ubiegłego wieku.
Od 1947 w dzielnicy Niedzieliska został ustanowiony Wikariat polowy parafii św. Elżbiety Węgierskiej w Szczakowie. Powstała tu tymczasowa kaplica. Pierwsze Msze św. kapłan z parafii farnej odprawiał co niedzielę w budynku starej szkoły w Niedzieliskach.
19 maja 1957 r., poświęcony został plac pod budowę kaplicy. 26 maja tegoż roku po raz pierwszy dzieci z Niedzielisk przyjęły I komunię św. podczas Mszy św. na placu obok kamiennego krzyża przy ul. Szczakowskiej. Msza św. w uroczystość odpustu ku czci Patrona w 1957r. została odprawiona już w nowej kaplicy.
23 marca 1958r. kaplica została uroczyście poświęcona przez ks. Dziekana Andrzeja Mroczka i od tego dnia codziennie była w niej sprawowana Msza św.
We wrześniu 1958r. ówczesne władze zakazały odprawiania nabożeństw oraz nakazały rozebrać obiekt do dnia 20 września. Mieszkańcy Niedzielisk pisali odwołania od tej decyzji i wysyłali delegacje nawet do najwyższych władz państwowych i partyjnych w Warszawie. Bez skutku. Ks. Stanisław Bajer za niezastosowanie się do poleceń został ukarany grzywną w kwocie 3.000 zł. Inny kapłan za odprawienie Mszy św. zapłacił karę 1.500 zł.
18 lipca 1959r. władze zaplombowały drzwi wejściowe do kaplicy. Dwoje parafian p. Stanisław Bzowski i p. Genowefa Flader zerwało plomby ze słowami: "jeśli ludzie chcą się modlić - to niech się modlą". Zgromadzeni parafianie spontanicznie zaczęli śpiewać "My chcemy Boga". Od tego dnia wierni dzień i noc czuwali i pilnowali, aby nikt nie odważył się zburzyć kaplicy. Obawy były w pełni uzasadnione, gdyż takie były groźby władz, a w pobliżu świątyni stał spychacz z przygotowanymi linami. Rozpoczęły się dramatyczne zmagania o przetrwanie kaplicy. Msze św. nie były już odprawiane, a jedynie w niedziele i święta o zwyczajowej godzinie Eucharystii Panie Sierszecka i Jamróz zapalały świece na ołtarzu, rozkładały ornat i mszał i prowadziły wspólne modlitwy wiernych.
Władze widząc determinację parafian, a nie chcąc w sposób jawny przy użyciu siły usunąć ich ze świątyni, postanawiają karami zmusić ich do uległości. Przed kolegium ds. wykroczeń stanęły wtedy 42 osoby z Niedzielisk. Większość z nich otrzymała kary pieniężne na łączną kwotę 28.000 zł. Pomimo wszystkich zakazów i szykan ks. Stanisław Bajer odprawił Mszę św.17 lutego 1961 r., a także w niedzielę sprawowana była Eucharystia. I ponownie zostały nałożone wysokie kary pieniężne.
W maju 1961r. władze zaniechały represji. Do pracy duszpasterskiej w Niedzieliskach ks. proboszcz S. Bajer delegował ks. Józefa Woźniaka, który spędził tu na posłudze 11 lat.
W 1967. kiedy tę część Jaworzna odwiedził kard. K. Wojtyła i swoimi słowami jakby zmobilizował wiernych do zawiązania parafii.
W dniu 19 grudnia 1985 r., Metropolita krakowski ks. kardynał Franciszek Macharski erygował nową parafię p.w. św. Jana Kantego w dzielnicy Niedzieliska w Jaworznie.
Od 1985 r. pierwszy proboszcz ks. Kazimierz Zaręba rozpoczął starania o lokalizację i zezwolenie na budowę nowego Kościoła.
Dzięki staraniom nowego proboszcza, ks. Władysława Strojka, w lipcu 1991 parafia uzyskała pozwolenie na budowę kościoła, a 2 czerwca 1992r. rozpoczęto wykopy pod fundamenty. Pierwszą mszę św. w surowych murach nowego kościoła 29 czerwca 1998r.
Po 6 latach budowy 29 czerwca 1998r. Ordynariusz diecezji sosnowieckiej ks. bp. dr Adam Śmigielski SDB poświęcił kościół, trzy nowe dzwony ("Miłość, Nadzieja, Wiara") i nowoczesne organy w Jaworznie a 22 października 2005r. konsekrował kościół i mianował ks. Władysława Strojka kanonikiem i penitencjarzem Kapituły kolegiackiej św. Wojciecha w Jaworznie.

---

Kościół pod wezwaniem św. Jana Kantego znajduje się de facto w Osiedlu Cegielniana, należącym administracyjnie do dzielnicy Niedzieliska. Osiedle to znajduje się w widłach ulicy Grunwaldzkiej i Szczakowskiej.

---

Charakterystyczne obiekty i miejsca:

• Kościół pod wezwaniem św. Jan Kantego, ul. Wiejska 42;
• Klub "Relaks", ul. Szczakowska 35;
• Urząd Skarbowy, ul Grunwaldzka 274;
• Przedszkole Miejskie nr 25, ul. Ignacego Mościckiego 21;
• Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Kasprzaka 6;
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ul. Grunwaldzka 274;
• Tereny po byłej Kopalni Jan Kanty;
• Ogródki działkowe POD "Jawor", ul. Szczakowska;
• Osiedle robotnicze "fińskie domki", za Urzędem skarbowym, ul. Mościckiego;

---

Bibliografia ↓ :