Musisz zainstalować lub uaktualnić Flash Playera kliknij pomoc >> lub ściągnij i zainstaluj plugin flash www.adobe.com

Nawigacja 360°:


Zarys Miasta Jaworzna ( w ździebełku)

Historia II Położenie II Ciekawostki II Dzielnice II Statystyki

Warpie, Galmany


Rys historyczny:

Galmany - nazwa ta pochodzi od wydobywanej odkrywkowo w tym rejonie utlenionej rudy cynku (galmanu) czyli nisko procentowej przypowierzchniowej rudy Zn-Pb, powstałej wskutek metasomatozy wietrzeniowej pierwotnych rud siarczkowych. Głównymi składnikami mineralnymi galmanów są wtórne, utlenione minerały cynku, ołowiu i żelaza takie jak: smitsonit, monheimit, hydrocynkit, cerusyt, limonity (mieszanina lepidokrokitu i goethytu), rzadko hemimorfit.
Z punktu widzenia górniczego wyróżniano dwie odmiany rudy galmanowej: białą i czerwoną. Bardziej poszukiwane białe galmany, o większej zawartości cynku, w granicach ówczesnego Jaworzna występowały bardzo rzadko.
Rudy galmanowe, zaczęto wydobywać, gdy pojawił się popyt ze strony szwedzkich i niemieckich producentów mosiądzu.
W Polsce największe złoża tego kruszcu, oprócz Jaworzna, znajdują się w okolicy Bytomia, Tarnowskich Gór, Olkusza, Chrzanowa i Trzebini.
W Jaworznie istniała w przeszłości kopalnia o nazwie "Galmany". Zajmowała ona tereny w północnej części ówczesnego miasta, czyli tereny obecnej dzielnicy Galmany. Eksploatacja utlenionych rud galmanowych była prowadzona tu do roku 1958 (głębinowo).
Tereny i obiekty zlikwidowanej kopalni galmanu zostały przejęte przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Jaworznie powołane z dniem 1 stycznia 1966 roku jako przekształcony Zakład Wod-Kan przy MPGK Jaworzno.
Warpie - nazwa dzielnicy jest związana ze słowem "warp" (w liczbie mnogiej "warpie"), co wg Słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego oznacza usypisko nieużytecznej skały, popiołu, żużla usuwanego z kopalni i z zakładów przeróbczych, czyli hałdę. Liczba mnoga "warpie" z biegiem czasu stała się mianownikiem nazwy miejscowości (na Warpiu - nie: na Warpiach).
Charakterystyczne obiekty i miejsca:
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji;
  • Stacja energetyczna;
  • Powierzchniowy Pomnik Przyrody Uroczysko "Sodowa Góra" - rezerwat sasanek;
  • Kamieniołom po eksploatacji wapienia "Sodowa Góra". Rumowiska skalne są siedliskiem wierzbówki nadrzecznej rośliny występującej naturalnie na żwirowiskach towarzyszących górskim rzekom;
  • Ogródki działkowe POD "Warpie";
  • Sodowa Góra (327,1 m n.p.m.);

Bibliografia ↓ :