Musisz zainstalować lub uaktualnić Flash Playera kliknij pomoc >> lub ściągnij i zainstaluj plugin flash www.adobe.com
FotoJawor360°...
Zimowy spacer w okolicach Elektrowni Jaworzno III zobacz >>
Szczakowa na biało zobacz >>
Rynek Główny, pomnik zobacz >>
Zalew Łęg, lilie wodne wieczorową porą zobacz >>
Ciężkowice, letni poranek nad Żabnikiem zobacz >>
Jeziorki, kopalnia piasku zobacz >>
Ruiny dawnego dworca kolejowego w Jaworznie zobacz >>
Rynek Główny w Jaworznie AD 2012 zobacz >>
Hala MCKiS w Centrum zobacz >>
Nawigacja 360°:


Czcionka: A A A Tło:



Ciekawe i polecane miejsca w Jaworznie:

Architektura

Stara

  • Zespół willowo – parkowy z XIX w. - Środmieście, ul.Grunwaldzka 37.
  • Konsumy – obecnie Bank PKO BP - Środmieście, ul. Grunwaldzka 55.
  • Kuratorium Ośw. Dawna SP 1 - Środmieście, ul. Mickiewicza.
  • Budynek przy ul. Mickiewicza 2 – MCKiS (d. siedziba Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”) z 1906 r.
  • Dawne kino „ Złocień”(pierwsze kino w mieście) - Środmieście, ul. Grunwaldzka 92.
  • OKE, Mickiewicza 4, dawny budynek SP nr 2.
  • Kolonia domków górniczych - Pechnik Jerozolima.
  • Domki górnicze – - Środmieście ul. Olszewskiego.
  • SP nr 6, pierwsze LO – - Pechnik, ul. Grunwaldzka 182.
  • Zabudowa (ruiny) dawnej Huty Szkła - Dąbrowa Narodowa, ul. Dąbrowska.
  • Gmach Szkoły Podstawowej nr 8 w Dąbrowie Narodowej, ul. Spółdzielcza 9.
  • Osiedle Hutników huty cynku ( Steinkelera 200lat ) - Niedzieliska.
  • XIX/XX w domy pracowników cementowni – - Pieczyska.
  • XIX/XX w. ruiny dawnej cementowni, późniejszych zakładów dolomitowych "Szczakowa" - Pieczyska.
  • XIX w domki – - Góra Piasku Szczakowa.
  • Koszary austriackie – w Szczakowej.
  • Domy urzędnicze Huty Szkła – - Szczakowa, ul. Szczakowska.
  • Dom Urzędniczy w Szczakowej ul. Szklarska 8.
  • Dworzec PKP – - Szczakowa.
  • Budynki mieszkalne kolejarzy – w Szczakowej.
  • Drewniane domy w Ciężkowicach, ul. Mroczka.
  • Budynek dawnej Piaskowni - Wilkoszyn.
  • Leśniczówka na Jeziorkach.
  • Stare budownictwo ( ulicówka ) - Byczyna, ul. Korczyńskiego.
  • Stara szkoła w Byczynie.
  • Stary młyn w Byczynie, ul. Baranowskiego.
  • Drewniane domy w Byczynie, ul. Leńskiego.
  • Budynki komory celnej – - Jeleń, ul. Celników.
  • Studnia z końca XVIII w. - Jeleń (centrum).
  • Kościół i plebania z XVIII w. - Jeleń.
  • Rynek XIX/XX – Śródmieście, ul. Rynek Główny.
  • Pierwszy szpital górniczy, w czasie okupacji siedziba gestapo, obecnie Sąd Rejonowy - Śródmieście, ul. Grunwaldzka 28.
  • Pierwszy wieżowiec w mieście - Śródmieście, ul. Matejki.
  • Budynek „ Przyjaźni” -Śródmieście, ul. Wojciecha.
  • Budynek „ Caritasu”(aktualnie DPS)- Śródmieście, ul. Obrońców Poczty Gdańskiej 63.
  • Zespół architektury postmodernistycznej, zakładów "Organiak-Azot", ul. Chopina 94.
  • Dom Jakuba Byrczka -Stara Huta, ul Fabryczna.
  • Dawny Dom Kultury Cementowni „ Poczekana” - Pieczyska.
  • Dom Kultury Szczakowa, ul.Jagiellońska.
  • Słupy graniczne: 1) przy budynku komory w Jeleniu, ul.Celników; 2) w rejonie oczyszczalni przy Przemszy, Dąb.
  • Osiedle robotnicze „ fińskie domki” Równa Górka i ul. Mościckiego za Urzędem Skarbowym.
  • Budynki po dawnym Obozie na Osiedlu Stałym : 1) budynek komendanta; 2) piekarnia; 3) szpital obozowy; 4) część wieżyczki strażniczej w lesie; 5) izba pamięci (szkoła).
  • Amfiteatr w parku na Osiedlu Stałym.

Nowa

  • Biblioteka Miejska w Centrum.
  • Urząd Miejski w Centrum.
  • Kolegiata św. Wojciecha w Centrum.
  • Budynek MPWiK „Przyjaźń”, ul.Wojciecha.
  • Hotel „Pańska Góra” Rogatka.
  • Budynki po renowacji po dawnej kopalni Piłsudski i Elektrowni I, ul. Sportowa.
  • Hala MOSiR w Centrum.
  • Zakłady Knauf ( koło Elektrownia Jaworzno III ).
  • Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy na Osiedlu Stałym

Kościoły, grobowce, kapliczki, tablice, miejsca czci i kultu

Kościoły

  • Kolegiata św. Wojciecha i św. Katarzyny w Centrum, ul. Plac św. Jana 17 ( ołtarz główny, ołtarz św. Józefa i obraz MP Passawskiej, jeden z największych witraży w Europie).
  • Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy (cudowny obraz MP, Kaplica Lotników i "Jaworzniaków" tablica poświęcona młodocianym więźniom obozu 1951-1956r ), Osiedle Stałe, ul. Kolbego 1.
  • Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Byczynie ( zbiory papieskie), ul. Kościelna 25.
  • Kościół św. Jana Kantego na Niedzieliskach, ul. Wiejska 42.
  • Kościół św. Brata Alberta Chmielowskiego na Pieczyskach, ul. Przemysłowa 3. Obecny kościół to niegdyś willa dyrektora cementowni "Szczakowa" inż. Zdzisława Krudzielskiego.
  • Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny na Długoszynie, ul. Dąbrowskiego 32 b.
  • Kościółek na Górze Piasku, zbudowany w 1815 roku. Posiada dwuspadowy dach, wewnątrz znajduje się ołtarz i ławki.
  • Kościół Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Ciężkowicach, ul. Ks. Andrzeja Mroczka 48.
  • Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniu, ul.Zwycięstwa 33.
  • Kościół św. Elżbiety Węgierskiej w Szczakowej, ul.Sobieskiego 1. Powstawał w latach 1890-1903 na podstawie dekretu doktora praw hr. Ponińskiego za zgodą cesarza Franciszka Józefa. Utrzymany jest w stylu neogotyckim, zbudowany z cegieł i kamienia wapiennego, w formie krzyża. W kościele znajduje się grota Matki Bożej z Lourdes.
  • Kościół św. Barbary na Podłężu, ul. Aleja Piłsudskiego 5.
  • Kościół Miłosierdzia Bożego na Borach, ul. Niemcewicza 11.
  • Kościół św. Karola Boromeusza w Starej Hucie, ul.Olszewskiego 62.
  • Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski na Sobieskim, ul. ks. Jana Sulińskiego 39.
  • Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Jeziorkach, ul. Kasztanowa 116.
  • Kościół Najświętszej Maryi Panny Anielskiej w Dąbrowie Narodowej, ul. Emilii Plater 5a.
  • Kaplica dojazdowa Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Dębie, ul. Dąb 54 (parafia Przemienienia Pańskiego w Libiążu, archidiecezja krakowska).

Tablice pamiątkowe

  • Tablica upamiętniająca Rudolfa Rożnowskiego poległego 1 grudnia 1943 roku - ul.Reja 36.
  • Tablica upamiętniająca Piotra i Edwarda Bulgów poległych 1 grudnia 1943 roku - Środmieście, ul. Staszica 8.
  • Tablica upamiętniająca Wiktora Faltusa poległego 1 grudnia 1943 roku - Środmieście, ul. Rynek 11.
  • Tablica upamiętniająca Tadeusza Janikowskiego poległego 1 grudnia 1943 roku - Śródmieście, ul. ks. St. Stojałowskiego 12.
  • Tablica upamiętniająca Eugeniusza Krawczyka poległego 1 grudnia 1943 roku - ul. Waryńskiego 12.
  • Tablica upamiętniająca Fryderyka Purchałka poległego 1 grudnia 1943 roku - ul. Podwale 4.
  • Tablica upamiętniająca Piotra Sośnierza poległego 1 grudnia 1943 roku - ul. Wandy 16.
  • Tablica upamiętniająca Ignacego Tosza poległego 1 grudnia 1943 r. - ul. Górniczej 34.
  • Tablica upamiętniająca Helenę i Feliksa Małkusów poległych 1 XII 1943 roku - ul. Konopnickiej 12.
  • Tablica upamiętniająca nauczycieli miasta Jaworzno poległych w walce z hitlerowskim okupantem w czasie II wojny światowej - ul. Matejki 3, SP Nr 1.
  • Tablica upamiętniająca powstanie Czerwonego Harcerstwa - ul. Górnicza.
  • Tablica upamiętniająca Stefana Dwornickiego, przewodnika i działacza PTTK - ul. S. Dwornickiego 2.
  • Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej, poległych, więzionych i zamordowanych w latach 1939-45-56 - Środmieście, Kościół pw św. Wojciecha i św. Katarzyny
  • Tablica upamiętniająca młodych żołnierzy Polski Podziemnej, którzy służąc Ojczyźnie byli więzieni w Jaworznie w latach 1944-56, gdzie stracili życie, zdrowie i młodość - Os. Stałe, ul. św. Maksymiliana Kolbe, Sanktuarium MBNP.
  • Tablica upamiętniająca lotnika majora Karola Pniaka -Śródmieście, ul. Mickiewicza, budynek MCKiS.
  • Tablica upamiętniająca księdza Walentego Przebindę - ul. Obrońców Poczty Gdańskiej, budynek DPS.
  • Tablica upamiętniająca Władysława Głowacza poległego 1 grudnia 1943 roku - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz katolicki, na pomniku zbiorowej mogiły żołnierzy Armii Krajowej.
  • Tablica na budynku, w którym w czasie II wojny światowej prowadzono dochodzenia śledcze, gdzie zapadały wyroki skazujące Polaków i gdzie ich rozstrzeliwano - Śródmieście, ul. Grunwaldzka, budynek Sądu Rejonowego.

Kaplice, kapliczki, krzyże.

  • Kaplica "Jaworzniaków" - Os. Stałe, ul. św. Maksymiliana Kolbe, Sanktuarium MBNP.
  • Krzyż „Stojałowczyków” na Równej Górze. Przy tym krzyżu, który dobrze widać od strony Rogatki, wielokrotnie organizował swe wiece górnicze ksiądz Stanisław Stojałowski. Krzyż postawili górnicy w 1921r. na cześć ks. S. Stojałowskiego.
  • Krzyż z tablicą upamiętniający działalność patriotyczną księdza Stanisława Stojałowskiego w Jaworznie w latach 1900-1931 - Śródmieście, ul. Insurekcji Kościuszkowskiej, Wzgórze zwane Równą Górką.
  • Kapliczka Byrczków na ul. Kołątaja.
  • Murowany krzyż braci Pytlów na Równej Górce. Znajduje się on poniżej krzyża księdza Stojałowskiego (w stronę Wilkoszyna). Postawiony został w 1922 roku przez górników jako krzyż dziękczynny dla braci: Jana i Ludwika Pytlów, którzy zginęli w kopalni.
  • Kapliczka słupowa w Jeleniu Okrągle.
  • Kapliczka słupowa w Jeleniu, ul. Zelwerowicza.
  • Kapliczka słupowa na Górze Pietrusowej.
  • Kapliczka słupowa w Ciężkowicach ul.Luszowicka.
  • Kapliczka słupowa w Byczynie, ul. Rapackiego.
  • Kaplica św. Jana Nepomucyna plac św. Jana.
  • Kaplica ks. Bajera - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.

Pomniki, obeliski

  • Pomnik ks.Stanisława Stojałowskiego, Śródmieście, ul. Św. Wojciecha.
  • Pomnik nagrobny upamiętniający zmarłych niemieckich jeńców wojennych 1945-50 - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.
  • Pomnik ku czci poległych w strajku w dniu 19 maja 1931 roku - Śródmieście, ul. Krakowska na styku z ul. Sportową.
  • Pomnik ofiar terroru komunistycznego, więzionych i zamordowanych w Centralnym Obozie Pracy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Jaworznie 1945-1952 - Oś. Podłęże Las - Oś.Stałe,w pobliżu ścieżki rowerowej.
  • Pomnik ku czci 42 mieszkańców Dąbrowy Narodowej, którzy pomagali więźniom z obozu pracy, za co dostali się do Oświęcimia oraz poległych w obronie Ojczyzny - Dąbrowa Narodowa, ul. Strażacka.
  • Pomnik „Ofiarom Faszyzmu” z 1939-1945 r. –, wzniesiony na mogile zbiorowej wojennej więźniów miejscowego podobozu KL Auschwitz-Birkenau rozstrzelanych 17 stycznia 1945 roku przez esesmanów w czasie ewakuacji - Oś. Stałe, ul. Katowicka, ul. Grunwaldzka.
  • Obelisk ku czci Tadeusza Kościuszki, upamiętniający odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku - Szczakowa, ul. Kościuszki.
  • Pomnik upamiętniający ofiary dwóch egzekucji przeprowadzonych przez gestapo 14 stycznia 1942 roku oraz 30 kwietnia 1944 roku - Szczakowa, ul. Jagiellońska.
  • Obelisk zwieńczony orłem upamiętniający 500 rocznicę zwycięskiej bitwy pod Grunwaldem - Szczakowa, ul. Jagiellońska.
  • Pomnik ku czci ofiar terroru. Wzniesiony ku czci 20 mieszkańców Ciężkowic zamordowanych 5 czerwca 1940 r. w odwet za zabicie komendanta policji niemieckiej w Sosnowcu Ottego Kremlinga – nazwiska - Ciężkowice, ul. ks. A. Mroczka, w pobliżu SP Nr 18.
  • Pomnik dla uczczenia pamięci działaczy ruchu oporu: PPR, AK, GL i AL poległych w walce z okupantem w czasie II wojny światowej - Jeziorki, ul. Turystyczna, d. Leśniczówka.
  • Pomnik na miejscu kaźni, poświęcony Władysławowi Palce - żołnierzowi AL V obwodu im.J.Dąbrowskiego poległemu w 1943 roku oraz Piotrowi Palce i Józefowi Koziarze poległym w 1944 roku - Byczyna, ul. Baranowskiego, nad strumieniem Byczynka.
  • Pomnik upamiętniający powstanie osady Jeleń (700-lecie) - Jeleń, Rynek.
  • Pomnik ku czci mieszkańców Jelenia poległych podczas działań wojennych oraz pomordowanych w czasie II wojny światowej w różnych miejscach kaźni - Jeleń, Rynek.
  • Pomnik ku czci poległych w walce o wolność, równość i sprawiedliwość społeczną - Wilkoszyn, wzgórze cmentarza komunalnego.
  • Pomnik Bojownikom Polskiego Ruchu Oporu poległym w latach 1846-1945 o wyzwolenie narodowe i społeczne - Śródmieście, ul. Grunwaldzka ul. Sądowa.
  • Pomnik ku czci żołnierzy Armii Czerwonej - Śródmieście, ul. Grunwaldzka, cmentarz żołnierzy AR.
  • Pomnik ku czci Jana Martyniaka, żołnierza GL, poległego 10 czerwca 1943 roku podczas uwalniania z obozu 5 lotników angielskich. Pomnik w miejscu jego śmierci - Podłęże, ul. Ławczana.
  • Głaz z tablicą upamiętniający miejsce, gdzie znajdował się bunkier partyzancki V obwodu Armii Ludowej, z tego miejsca wyruszali do walki żołnierze oddziału I Armii Ludowej - las na południe od Elektrowni "Jaworzno III"
  • Głaz z napisem upamiętniający teren, na którym w latach 1951-56 znajdowało się więzienie dla młodocianych więźniów politycznych - Os. Stałe, ul. Inwalidów Wojennych.

Cmentarze, grobowce

  • Cmentarz wojenny żołnierzy Armii Czerwonej , gdzie spoczywa w mogiłach indywidualnych i zbiorowych 147 żołnierzy - Pechnik, ul. Grunwaldzka (przed bramą wejściową cmen. pechnickiego ).
  • Cmentarz pechnicki - powstał w 1830r. i od tej pory chowano tam zmarłych Jaworznian. Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych figur nagrobnych.
  • Cmentarz Żydowski przy Al. Piłsudskiego z XIX w.
  • Cmentarz parafialny w Ciężkowicach. Zaplanował go ks. Mroczek ( mogiła Powstania Styczniowego).
  • Parafialny cmentarz z 1920 roku w Byczynie Powstał w 1920 roku w dzielnicy „Nad Potokiem”. Na cmentarzu pochowanych jest kilku żołnierzy poległych w Byczynie w pierwszych dniach września w 1939 roku.
  • Cmentarz parafialny w Szczakowej. Cmentarz pochodzi z 1790 r. Potem po wytoczeniu nowych ulic: Polnej i Batorego przestał on istnieć. Około 1815 r. powstał cmentarz przy ul. Sobieskiego i Jaworowej, w jego najstarszych częściach można spotkać groby Austriaków, którzy zmarli w latach 1860 – 1918.
  • Cmentarz parafialny na Łubowcu.
  • Grób Bronisława Siekierki, żołnierza Wojska Polskiego poległego 3 września 1939 roku - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.
  • Grób nieznanego żołnierza Wojska Polskiego poległego we wrześniu 1939 roku - Jeleń, ul. Solińskiego, cmentarz parafialny.
  • Grób wojenny Jana Martyniaka, zginął 10 czerwca 1943 roku z rąk hitlerowskiego okupanta - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.
  • Grób wojenny Jana Dudka, rozstrzelanego przez hitlerowców 11 sierpnia 1943 roku za udział w Powstaniach Śląskich - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.
  • Grób zbiorowy wojenny nieznanych żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 roku - Byczyna, ul. Chryzantemowa, cmentarz parafialny.
  • Grób poległych w czasie strajku w walce z faszyzmem o poprawę bytu klasy robotniczej w dniu 19 maja 1931 roku - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.
  • Grób wojenny Pawła Szulgacza, żołnierza Armii Czerwonej poległego 22 stycznia 1945 roku w czasie walk o wyzwolenie miasta Jaworzna spod okupacji hitlerowskiej - Jeleń, Sielec.
  • Grób zbiorowy wojenny 9 żołnierzy Armii Krajowej: Alfreda Stalmacha, Romana Szmagaca, Ludwika Goryczko, Hilarego Hermana, Władysława Jamróza, Bronisława Rogozińskiego, Feliksa Małkusa, Jadwigi Małkus i Józefa Wójcika rozstrzelanych przez hitlerowców za działalność konspiracyjną 29 sierpnia 1944 r. - Pechnik, ul. Grunwaldzka, cmentarz parafialny.

Przyroda, pomniki przyrody

Przyroda

  • Dolina „Żabnika” w Ciężkowicach.
  • Rezerwat Sasanki – "Sodowa Góra".
  • Źródło Byczynki ( Smużyna i Pyrzowiec ) w Byczynie.
  • Źródła "Siarczanej" ( kompleks leśny Dobra Wilkoszyn).
  • Hałda pierwszej kopalni węgla i Zakładów Sodowych Szczakowa – Góra Piasku.
  • Góra "Wielkanoc" ( wiosną na zawilce).
  • Góra "Przygoń" w Ciężkowicach ( najwyższe wzniesienie w Jaworznie).
  • "Grodzisko" – jedyne stanowisko archeologiczne.
  • Rozlewiska po górnicze ( Wilkoszyn, las Podłęże, Niedzieliska).
  • „Kraina grzybów” tereny zrekultywowane – Kopalnia Piasku.
  • „Ruchome wydmy” widok z Bukowna na tereny Kopalni Piasku.
  • Hałda kopalni "Kościuszko".
  • Park "Chrząstówka".
  • Wyrobiska po eksploatacji dolomitów Góra Sodowa „Orka” ośrodek nurkowy.

Pomniki przyrody

  • 4 dęby szypułkowe – ul. Luszowicka w wieku ok. 170 lat.
  • 4 dęby szypułkowe – ul. Luszowicka w wieku ok. 190 lat.
  • Dąb szypułkowy – ul. Dąb 64 w wieku ok. 270 lat.
  • Wiąz szypułkowy – ul. Dąb 99 w wieku ok. 220 lat.
  • Dąb szypułkowy – ul. Dąb 99 w wieku ok. 320 lat.
  • Lipa drobnolistna – ul. Tulipanowa 1 w wieku ok. 170 lat.
  • Dąb szypułkowy – ul. Wiosny Ludów 178 w wieku ok. 230 lat.
  • Brzoza brodawkowata – ul. Pocztowa w wieku ok. 90-110 lat.
  • Dąb szypułkowy – ul. Bobrowa Górka w wieku ok. 160-180 lat.
  • Dąb szypułkowy – ul. Pocztowa (park) w wieku ok. 180-200 lat.
  • Dwa buki pospolite, grab pospolity – ul. Dąbrowska 7a w wieku ok. 170-180 lat.
  • Dwa jarzęby szwedzkie – ul. Celników w wieku ok. 190 lat.
  • Lipa drobnolistna – ul. Pocztowa (park) w wieku ok. 160-180 lat.
  • Klon jawor – ul. Pocztowa (park) w wieku ok. 90 lat.
  • Głóg jednoszyjkowy – ul. Sportowa w wieku ok. 70 lat.
  • Lipa drobnolistna – ul. Jodłowa (osada leśna) w wieku ok. 120 lat.
  • Dwie lipy drobnolistne – ul. Skalna 25 w wieku ok. 100 lat.
  • Lipa drobnolistna – ul. Wilcza 1.
  • Aleja drzew: sześć dębów szypułkowych, dwa jesiony – ul. Moniuszki.
  • Dąb szypułkowy – ul. Skalna 10.
  • Dąb szypułkowy – ul. Grabańka.
  • Sasanka otwarta, dziewięćsił bezłodygowy – Sodowa Góra.

Obiekty przyrody objęte ochroną

  • Rzerwat przyrody "Dolina Żabnika" w kompleksie leśnym "Kolawica". Obszar kilku typów siedliskowych: Potok Żabnik wraz z jego rozlewiskami, zabagnieniami i zastojami, boru sosnowego i mieszanego z licznymi polami i terenami piaszczystymi oraz szuwarowiska i niewielkie płaty torfowisk. Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie kilkuset gatunków roślm naczyniowych, wśród nich kilkudziesięciu gatunków chronionych, rzadkich i zagrożonych w skali kraju. Bogato reprezentowany jest świat zwierząt - ok. 100 gatunków, w tym 44 podlegające ochronie prawnej. Na szczególną uwagę zasługuje stanowisko ponikła igłowatego, rośliny uznawanej dotychczas za wymarłą w regionie. W Jaworznie występuje jedynie w rezerwacie "Dolina Żabnika". Leśnictwo Ciężkowice, powierzchnia rezerwatu to 42,32 ha, z otuliną 154,44 ha. Rezerwat powstał 14.06.1996 r., zarządzeniem Ministra OŚZNiL.
  • Obszar chronionego krajobrazu Kompleks leśny "Dobra-Wilkoszyn". Stanowisko rzadkich gatunków roślin chronionych oraz źródeł wody siarczanej. Charakterystyczne dla tego terenu są bogate florystycznie łąki wilgotne. Fauna obszaru to 260 gatunków zwierząt, z których 4 objętych jest ochroną prawną. Leśnictwo Szczakowa, powierzchnia obszaru chronionego to 321,87 ha. Został utworzony uchwałą Rady Miasta Jaworzna z dnia 21.01.1994 r.
  • Powierzchniowy pomnik przyrody. Uroczyko "Sodowa Góra". Stanowisko sasanki otwartej i dziewięćsiła bezłodygowego. Leśnictwo Szczakowa, powstał Decyzją Wojewody Katowickiego z 08.12.1981 r. Jego powierzchnia to 13,56 ha.

Aktualny przemysł

  • Elektrownia Jaworzno III (PKE Tauron Polska Energia S.A.), ul. Promienna 51.
  • Elektrociepłownia Jaworzno II (PKE Tauron Polska Energia S.A.), ul. Energetyków 15.
  • Zakład Górniczy „Sobieski” (Południowy Koncern Węglowy, PKE Tauron S.A.).
  • Zakłady Chemiczne „Azot” S.A., ul. Chopina 94.
  • Huta Szkła Okiennego (91-Plus), ul. Kolejarzy 81.
  • Park Przemysłowy - nowe inwestycje przy węźle autostrady w Jeleniu.
  • Oczyszczalnia ścieków w Dębie.
  • Kopalnia Piasku Podsadzkowego (DB Schenker Rail Polska S.A.),ul. Bukowska 12.
  • Garbarnia "Szczakowa", ul. Szklarska 5.
  • Rozdzielnie prądu „Baustela” w Byczynie.
  • Zakłady Knauf, ul. Promienna.
  • PKP Szczakowa, ul. Kolejarzy.

Sport i rekreacja

Ośrodki rekreacyjno-wypoczynkowe

  • Ośrodek Wypoczynkowo-Rekreacyjny "Sosina" ul. Bukowska. Zbiornik zalewu ma powierzchnię 50 ha. Na terenie obiektu położone są ośrodki wypoczynkowe, kluby żeglarskie, wypożyczalnie sprzętu wodnego, funkcjonuje kąpielisko strzeżone, sezonowo otwarte są punkty gastronomiczno-handlowe. Istnieje również możliwość uprawiania wędkarstwa, korzystania z boisk do siatkówki plażowej.
  • Hippiczny Ośrodek Rehabilitacyjno- Rekreacyjny "Trójka". Ośrodek znajduje się w Ciężkowicach przy ul. Filomatów 37. Baza ośrodka to: stajnia na 34 boksy, budynek socjalny z przebieralniami oraz pełnym węzłem sanitarnym, dwa boiska treningowe i kryta ujeżdżalnia a także kawiarnia dysponująca dużym oszklonym tarasem i miejscem do grillowania.
  • 15 hektarowy kompleks sportowo - rekreacyjny, park "Podłęże" przy al. Piłsudskiego. W skład kompleksu wchodzą: korty tenisowe składające się z 4 boisk o nawierzchni z mączki ceglanej oraz domku socjalnego (natryski i toalety), boisko do gry w koszykówkę, plac zabaw. W komleksie znajduje się także skatepark czyli rolkowisko o wymiarach 34 x 34 m wyposażone jest w 9 stanowisk i urządzeń do wykonywania „skatowych” ewolucji. Dla młodzieży pasjonującej się jazdą na rolkach, deskorolkach i rowerach udostępniono zjeżdżalnie, pochylnie, podjazdy i podesty.
  • Dawny ośrodek rekreacji "Tarka". Obecnie kompleks ma raczej charakter poznawczo-rekreacyjny, odzwierciedlający przepych ówczesnej polskiej peerelowskiej rzeczywistości. Pozostałościami tej spuścizny jest m.in. budynek hotelu "Wrzos" wraz z restauracją i kawiarnią , kilkadziesiąt domków wypoczynkowych, blaszana "latarnia wodna", place i boiska sportowo-rekreacyjne. Jedyną namacalną działalnością jest tu wędkarstwo. Działa tu sekcja koła wędkarskiego kopalni PKW "Sobieski Jaworzno III".
  • Dawny ośrodek rekreacji "Jeziorki".
  • Dawny ośrodek rekreacji "Łęg". Ośrodek był kiedyś własnością KWK "Komuna Paryska" (p. KWK "Jan Kanty"). Stały tutaj drewniane domki kempingowych, z dachami spadzistymi w stylu góralskim, basen dla dzieci i budynek z zapleczem gastronomiczno-sportowym. W latach 80-tych XX w. ośrodek nieco podupadał, by popaść w następnej dekadzie w kompletną ruinę czego następstwem była jego likwidacja. Po ośrodku pozostało tylko zalewisko oraz jeden domek w stanie nieco opłakanym, pełniący funkcję magazynu. Zalewiskiem administruje obecnie koło wędkarskie z Dąbrowy Narodowej.

Hale i sale sportowe

  • Hala widowiskowo - sportowa MCKiS w Centrum, ul. Grunwaldzka 80. Dysponuje 1348 miejscami siedzącymi (761 siedzisk stałych + 587 ruchomych) z możliwością ustawienia dodatkowo 120 siedzisk na parkiecie. W hali znajdują się: kawiarnia na 40 miejsc, sala lustrzana i 3 szatnie. Wyposażona jest w profesjonalne kosze najazdowe do piłki koszykowej, sprzęt do piłki ręcznej, siatkowej i piłki nożnej halowej.
  • Hala sportowa MCKiS na Osiedlu Stałym, ul. Inwalidów Wojennych 18.Obiekt dysponuje 264 miejscami siedzącymi z czego 164 siedzisk stałych i 100 ruchomych. Hala wyposażona jest w profesjonalne kosze najazdowe do piłki koszykowej, posiada trzy boiska do piłki siatkowej plus jedno centralne, sprzęt do piłki ręcznej, siatkowej i piłki nożnej halowej oraz szatnie z prysznicami.
  • Sala sportowa przy al. Piłsudskiego 88. Wymiary hali to 24 m x 12 m i wysokości 5,7 m. Wyposażona jest w 2 szatnie z prysznicami. Jedna z nich przystosowana jest dla osób niepełnosprawnych.
  • Sala sportowa przy ul. Korczyńskiego 12. Wymiary hali to 11,6 m x 23,6 m; wielkość powierzchni do gry: 9 x 18 m. Hala posiada zaplecze z dwiema szatniami i węzłem sanitarnym (po jednej kabinie prysznicowej, umywalce i toalecie). Hala przystosowana jest do gier zespołowych: w piłkę nożną, siatkówkę i koszykówkę.
  • Sala sportowa przy ul. Kościuszki 1. Wymiary hali to 30 m x 16,5 m. Obiekt posiada pełny węzeł sanitarny, 3 szatnie, pomieszczenia biurowe oraz sala konferencyjną. W hali znajduje się sauna i siłownia oraz mała sala gimnastyczna.

Stadiony sportowe

  • Stadion miejski przy ul. Krakowskiej 8 - dawna "Victoria". Pojemność stadionu to 7000 miejsc (w tym 5 708 miejsc siedzących, 1042 miejsca kryte). Wymiary płyty boiska: 105 m x 68 m. Stadion wyposażony jest w monitoring (4 kamery ruchome, 1 nieruchoma), wysokiej klasy nagłośnienie, 3 kasy, zaplecze sanitarne. Stadion jest dostosowany do wymogów II ligowych, spełnia wymagania licencyjne PZPN. W latach 2001/2002 rozgrywała tutaj mecze "Szczakowianka" Jaworzno w ramach I ligi piłkarskiej (obecnie ekstraklasy).
  • Stadion Sportowy przy ul. Kościuszki 1 w Szczakowej. Obiekt składa się z boiska głównego trawiastego o wymiarach 105 m na 65 m, wokół którego znajduje się trybuna kryta na 350 miejsc siedzących oraz 1000 miejsc stojących, hali sportowej o wymiarach 30 m na 16, 5 m (pełny węzeł sanitarny, 3 szatnie, pomieszczenia biurowe oraz sala konferencyjną, sauna i siłownia oraz mała sala gimnastyczna) i boiska asfaltowego przeznaczone do gry w koszykówkę.
  • Kompleks wielofunkcyjnych boisk sportowych "Orlik" w Pieczyskach. To m.in. boisko sportowe i korty tenisowe. Boisko "Orlika" ma idealnie równą i sztuczną nawierzchnię piłkarską.
  • Stadion miejski na Pszczelniku przy ul. Moniuszki 95 - dawna "Azotania". Na terenie obiektu znajdują się: trawiaste boisko do piłki nożnej, dwa boiska do siatkówki, jedno do gry w piłkę koszykową, dwa asfaltowe korty tenisowe, boisko treningowe do piłki nożnej.Boisko główne posiada trybunę na 800 miejsc siedzących w tym 250 zadaszonych, a zaplecze techniczne stanowią dwie nowoczesne szatnie z natryskami.
  • Stadion i korty tenisowe "Victori" w Jeleniu.
  • Stadion KS "Górnik" na Osiedlu Stałym.

Pozostałe obiekty sportowe i rekreacyjne

  • Basen kryty PKE EJ III na Osiedlu Stałym. Basen posiada wymiary olimpijskie. Zaplecze i wykończenie obiektu pozwalają na organizację zawodów pływackich o zasięgu międzynarodowym. W budynku pływalni można korzystać również z urządzeń do rekreacji wodnej, sauny - mokrej, suchej, solarium, kawiarni oraz gabinetu masażu.
  • Kręgielnia PKE EJ III na Osiedlu Stałym. Klub dysponuje czterotorową kręgielnią, trzema stołami bilardowymi oraz sauną.
  • Lodowisko miejskie MCKiS. Lodowisko znajduje się przed halą MCKiS. Otwarte jest w sezonie zimowym.
  • Ośrodek Nurkowy "Orka" w Pieczyskach przy ul. Płetwonurków. W kamieniołomie „Gródek” na dnie znajduje się zalany sprzęt m.in. koparki, rozdzielnia elektryczna, co stanowi o atrakcyjności tejże bazy. Ośrodek organizuje weekendowe kursy nurkowania podłogowego lub w suchym skafandrze. Na obszarze bazy znajduje się punkt medyczny oraz teleskopowa komora dekompresyjna.
  • Strzelnica miejska w Szczakowej, Góra Piasku.
  • Strzelnica sportowa PKE EJ III ul. Energetyków 3. Pawilon strzelecki posiada 10 stanowisk, z których można strzelać do tarcz na odległość 10-15-25-40-50 metrów, do tarcz obrotowych lub do biegnącego "dzika". W pobliżu pawilonu strzeleckiego zlokalizowana jest część myśliwska strzelnicy, na której strzela się dwie konkurencje – trap i skeet, jest to strzelanie do lecącego rzutka.
  • Miasteczko komunikacyjne ruchu drogowego w parku im. Lotników na Osiedlu Stałym.

Panoramy miasta

  • Z Równej Górki - Centrum.
  • Z Góry Bielana.
  • Z przełęczy między Rudną a Glinną ( najładniej nocą) - Jeleń ul. Sulińskiego.
  • Z Grodziska.
  • Z Pietrusowej Górki - Centrum i Byczynę.
  • Z Kaniówki - Jeleń ul. Zelwerowicza.
  • Ze Staberka.

Bibliografia :